Spel en ontwikkeling

Spel & Ontwikkeling 0-5 jaar

Waarom is spelen belangrijk voor een kind? Wat is de invloed van spelen op de ontwikkeling van een kind, wat moet je een kind bieden om deze ontwikkeling goed te laten verlopen en hoe kan je hier aan bijdragen?

Deze folder bevat informatie omtrend spel & ontwikkeling. Er zijn verschillende soorten spel die passen bij een bepaalde leeftijdsfase. Spelen is goed voor de ontwikkeling en een vorm van ontspanning. Na het lezen van deze folder weet je wat je kind bezighoudt, wat je kind kan en wat je hem/haar moet bieden zodat hij of zij niet over- of ondervraagd wordt.

Het belang van spel
Spelen is erg belangrijk voor kinderen. Door middel van spel kunnen kinderen zich op bijna alle vlakken ontwikkelen:
Sociaal: Kinderen spelen vaak samen met andere kinderen of met volwassenen. Hierdoor leren ze delen, rekening houden met anderen, samenwerken enz.
Persoonlijk: Tijdens het spelen leert een kind zichzelf en zijn eigen lichaam kennen. Hij ontdekt nieuwe dingen die hij kan en traint vaardigheden die hij nog niet zo goed kan.
Emotioneel: Door spel leert een kind omgaan met emoties als; teleurstelling, jaloezie, tevredenheid, uitstellen van behoeftes enz.
Cognitief: Tijdens spel ontwikkelt een kind verschillende denkpatronen. Ze ontdekken relaties tussen verschillende voorwerpen, leren situaties herkennen en leren bijvoorbeeld oorzaak en gevolg redeneringen.
Motorisch: Tijdens het spelen zijn kinderen in beweging. Het kind beweegt voort, door te kruipen, lopen, rennen, springen of fietsen. (grove motoriek). Ook de fijne motoriek wordt constant gestimuleerd. Denk aan grijpen, dingen ergens anders in te stoppen, het leert tekenen enz.
Maatschappelijk: Door spel leert een kind verschillende gangbare rollen uit de maatschappij kennen. Dit is belangrijk voor latere ontwikkeling.
Naast het feit dat spel erg belangrijk is voor de ontwikkeling is het ook een goed middel tot ontspanning. Het is van belang dat kinderen spelen vanuit eigen motivatie. Spelen moet niet gestuurd/gedwongen worden. De kans dat de eigen motivatie van het kind hierdoor afneemt is groot. Hierdoor zal het kind minder uit zichzelf gaan spelen.

Soorten spel
Kinderen kunnen op verschillende manieren spelen. Het ene speltype zal eerder plaatsvinden dan het andere. Elk type spel heeft een stimulerende werking op de ontwikkeling van kinderen.
Functioneel spel: In deze fase, die past bij kinderen van rond de twee jaar, gaat het om eenvoudige, zich herhalende activiteiten. Een autootje is nog geen ‘ruimteschip’ een boodschappenmandje is nog geen ‘hut’ of kooi voor de pluche beer. Voorwerpen hebben nog geen extra waarde of betekenis behalve de oorspronkelijke gebruiksbetekenis.
Constructief spel: Onder constructief speelgoed vallen dingen als blokken, dublo, puzzels, klei. De nadruk ligt op het zelf maken van voorwerpen met speelmateriaal en traint de fijne motoriek van een kind. Rond het vierde jaar komt een kind in deze fase.
Fantasie spel: Deze vorm van spel zie je terug vanaf een jaar of drie, vier. Kinderen gaan dingen die ze mee gemaakt hebben imiteren. Ze gaan ‘doen alsof’ en herbeleven op deze manier levenservaringen.
Parallel spel: Onder parallel spel wordt verstaan het spel van kinderen naast elkaar, maar zonder interactie. begin peuterleeftijd.
Toekijkend spel: In deze fase raakt een kind meer geïnteresseerd in het spel van andere kinderen, maar doet nog niet mee. Ze kijken alleen toe.
Associatief spel: Begin kleuterklas ontwikkelt zich een spelvorm die al erg op samenspelen lijkt. Kinderen delen speelgoed, maar hebben nog geen gezamenlijk doel en spelen in die zin dus nog niet samen.
Coöperatief spel: Gedurende de kleuterjaren gaat het associatief spel over in coöperatief spel waarbij kinderen een gezamenlijk doel voor ogen hebben bij het spelen. Ze gaan nu ook regels opstellen en afspraken maken bij het spel

Leeftijdsfase en bijpassend speelgoed
Het Zingende Nijlpaard koopt zijn speelgoed bewust in. Dit houdt in dat we speelgoed in het assortiment hebben dat aansluit bij de verschillende ontwikkelingsfases van het kind.
0-1 jaar: In deze fase van je leven is alles wat beweegt en/of geluid maakt heel prikkelend. Je vindt muziekdoosjes prachtig om naar te kijken. Ook de babygym of het mobieltje waar je onder ligt is leuk. Omdat je je grijpreflexen nog niet helemaal onder controle hebt is het fijn om een bijtring of krakende knuffel vast te houden.
1-1,5 jaar: Als je net 1 jaar geworden bent leer je waarschijnlijk net lopen, maar dit is niet vanzelfsprekend. Daarom is het goed om in deze fase van je leven te spelen met speelgoed die dit gedeelte van de snelle ontwikkeling die je ondergaat stimuleert en ondersteunt. Een voorbeeld van ondersteunende middelen zijn; loopwagens, loopfiets of duwstokken. Ook de fijne motoriek ontwikkelt zich snel. Je kunt primaire vormen in een vormenstoof doen, of hameren op een hamerbankje.
1,5-2 jaar: In deze fase kun je tegen een grote bal aanschoppen zonder je evenwicht te verliezen. Ook kun je steeds gerichter stukjes in een inlegpuzzel plaatsen en torens maken met blokken.
2-3 jaar: Het fietsen op een tweewieler of driewieler begint interessant te worden. Ook het spelen met auto’s, treinen, poppen, poppenwagens, poppenhuizen en keukenspullen is leuk. Je begint je ouders te imiteren.
3-4 jaar: Je gaat je in deze fase interesseren voor constructief speelgoed. Je wilt naar eigen fantasie dingen bouwen met kapla, constructor of blokken. Ook begin je aan je eerste kleurplaat.
4-5 jaar: In deze fase heb je een goede algemene lichaamsbeheersing. Je kunt nu hinkelen over je met stoepkrijt gemaakte pad. Je begint te leren fietsen en steltlopen.

Hoe kunt u spelen met uw kind?
Als ouder kunt u op een makkelijke manier een grote bijdrage leven aan de ontwikkeling van uw kind. Kinderen spelen gemiddeld zo’n 6 tot 8 uur per dag. Regelmatig een kwartiertje of halfuurtje tijd vrij te maken om samen met uw kind te spelen heeft grote voordelen voor de ontwikkeling van uw kind op verschillende gebieden.
Ten eerste bevordert het samen spelen de ouder-kind relatie. Samen boeven vangen of de zieke beer verplegen, samen een boekje lezen of samen tekenen of knutselen. Belangrijk bij het samenspelen is dat u het spel door het kind laat leiden.
Ouders vinden het samen spelen met hun kind vaak moeilijk. Ze schamen zich voor het vertonen van speels gedrag en weten vaak niet goed meer hoe ze echt moeten spelen.

Tips:
1. Geef niet toe aan gevoelens van ‘ik wil niet’. Geef jezelf een duwtje en speel. Val, rol over de grond en trek gekke bekken.
2. Doe wat je kind wil, laat je leiden door je kind. Leef je in in de rol die het kind of de situatie je oplegt.
3. Wees niet overbezorgd over de veiligheid van het spel. Maak het niet bewust gevaarlijk, maar doe ook niet al te moeilijk over de dingen die gevaarlijk zouden kunnen zijn.
4. Let niet op rommel, maar neem naderhand wel tijd om weer bij te komen en samen op te ruimen.
5. Accepteer dat je jezelf soms stom en belachelijk voelt.

Geraadpleegde bronnen
Feldman, R. S. (2005) Ontwikkelingspsychologie: Pearson Education
Janssen-Vos, F. & Brandwijk, D. van (2004) Spel en ontwikkeling: spelen en leren in de onderbouw. Assen: Koninklijke van Gorcum BV
Brok, C & Zeeuw, M. de (2008) Er zijn voor je kind: hoe ouders veiligheid en emotionele . Assen: Koninklijke Van Gorcum BV.
Cohen, L (2002) Spelend opvoeden. Het Specturm BV.
Deze uitgave kwam tot stand in samenwerking met
Fontys Pedagogiek studenten:
o Denise Borg
o Marit Meijboom
o Marije Walbeek
Het Zingende Nijlpaard
Nostalgische speelgoedwinkel
Willem II straat 88
5038 BJ Tilburg, Nederland
Tel. 013-5353829
Fax. 013-5802833
www.hetzingendenijlpaard.com
Deze folder is uitgegeven door Het Zingende Nijlpaard. Niets uit deze folder mag gekopieerd of hergebruikt worden zonder uitdrukkelijke toestemming van Het Zingende Nijlpaard.


plaatje_slee

Het Zingende Nijlpaard is een speelgoedwinkel waarin oude tijden herleven maar waar ook het moderne kind aan zijn trekken komt. Hoofddoel is dat iedereen met grote of kleine wensen iets vindt om cadeau te geven of te krijgen.

plaatje-testkleiner

Openingstijden
maandag 13:00 - 18:00
dinsdag 10:00 - 18:00
woensdag 10:00 - 18:00
donderdag 10:00 - 21:00
vrijdag 10:00 - 18:00
zaterdag 10:00 - 17:00